
De AI-leap? Hoe ziet de toekomst van onderwijs met artificiële intelligentie eruit? Om dat van dichtbij te ontdekken, trok een delegatie van de GO! Centra voor Volwassenenonderwijs samen met vertegenwoordigers van de Pedagogische Begeleidingsdienst naar Tallinn, Estland. Onze pedagogisch ICT-coördinator Stijn was deel van de delegatie en maakte daar kennis met de ambitieuze AI Leap, een nationaal initiatief dat artificiële intelligentie een plaats geeft binnen het onderwijs en de brede samenleving.
Tijdens het bezoek kregen we een inkijk in hoe Estland digitalisering doelgericht inzet om leren en lesgeven te versterken. We bezochten onder meer E-Estonia, een secundaire school, een centrum voor volwassenenonderwijs en de faculteit Pedagogische Wetenschappen van Tallinn University. Overal stond dezelfde vraag centraal: hoe kan AI leerlingen, cursisten en leerkrachten écht ondersteunen?

Estland behoort al jaren tot de top van de internationale PISA-ranglijsten. Dat succes komt niet uit de lucht vallen. Het onderwijs legt sterk de nadruk op kritisch en creatief denken en maakt bewust gebruik van digitale technologieën. Zo worden in het secundair onderwijs ook vormen van afstandsonderwijs geïntegreerd.
Opvallend binnen de AI Leap is de focus op professionalisering. Niet zozeer het leren gebruiken van AI-tools staat centraal, maar wel de vraag hoe AI kan bijdragen aan beter lesgeven, leren en begeleiden. Leerkrachten én cursisten krijgen toegang tot een Large Language Model (LLM) dat hen via gerichte vragen helpt om zelf tot inzichten en antwoorden te komen.
Tegelijk merkten we dat ook Estland niet alle antwoorden heeft. Net zoals bij ons zoeken scholen naar manieren om AI zinvol in te zetten en tegelijk te voorkomen dat leerlingen en cursisten de technologie gebruiken als een snelle weg naar een resultaat zonder leerproces.

Dit bezoek bevestigde vooral dat we binnen het GO! al een sterke basis hebben gelegd. Dankzij de GO!-gids AI in de klas en op school en het GO!-AI-charter voor het volwassenenonderwijs hoeven onze centra qua visie zeker niet onder te doen voor de Estse pioniers.
Daarnaast bleek opnieuw hoe waardevol Europese samenwerking is. Tijdens presentaties, schoolbezoeken, maar ook tijdens wandelingen en maaltijden ontstonden boeiende gesprekken over AI, didactiek, leerplatformen en de uitdagingen van het onderwijs van morgen. Juist die uitwisseling van ervaringen levert vaak de meest bruikbare inzichten op.

Digitalisering speelt een belangrijke rol in de Estse maatschappij, ook in het onderwijs. In het secundair onderwijs wordt bijvoorbeeld ook afstandsonderwijs geïmplementeerd.
De AI-leap zet hard in op professionalisering van de leerkrachten. Niet zozeer over hoe tools werken maar wel over hoe je AI kan inzetten bij: "Lesgeven en leren" en "Leerlingen ondersteunen".
Binnen Crescendo CVO zijn er door Team ICT en leerkrachten veel AI-initiatieven die zich zeker mogen meten met de Estse experimenten.
Europese uitwisseling rond AI blijft een enorme meerwaarde.
Niemand heeft vandaag alle antwoorden, maar samen leren we sneller.
De GO! Centra voor Volwassenenonderwijs zijn duidelijk op de goede weg en behartigen hun samenwerking in dit thema.
En nog één laatste conclusie: Tallinn is een prachtige stad die absoluut een bezoek waard is.